ارمنيه . فرقهء سوم از ترك ، ايشان را « خرخيز » گويند . قومى بسيارند . مساكن ايشان ميان شرق و تحماك است و كيماك در شمال ايشان است [ 30 ] و يغما و صرع در مغرب ايشان . عادات بزرگان خرخيز آن است كه مردگان را بسوزند . و شنيدم كه خرخيز مردى بود از عوام ايشان كه او را « معنون » خواندندى و در يك روز معهود ، مردم بر وى گرد آمدندى و مغنّيان و ارباب ملاهى و اصحاب مناهى حاضر كردندى و شراب خوردندى . چون مجلس ايشان گرم شدى ، آن مرد چون مصروعى بيفتادى و ايشان از وى سؤالها كردندى كه در اين سال چه حادث خواهد شد . ايشان را از حال آن سال و تنگى و فراخى خبر دادى و ايشان گمان بردندى كه مگر حق است . فرقهء چهارم از ترك ، قوم صريح‌اند و مسكن ايشان كوه بوده و آن كوه زر است . و ايشان بر پادشاه عاصى شدند و به زمين تركستان بيرون آمدند و بعضى به بلاد اسلام آمدند . و ايشان نه قوم‌اند : سه چگلى و سه هيتلى و يكى بداو و يكى كوكين و يكى كشن . فرقهء پنجم از ترك ، قوم كيماك‌اند و ايشان را خانه و ديه نيست و در بيشه‌ها باشند و درختستان و ميان آب ، و خداوند گاو و گوسفند باشند و اشتر ندارند و از زمينهاى ديگر اشتر به ميان ايشان برند ، و ايشان با كس سخن نگويند و بيع و شرى به مخاطبه نباشد ، بازرگانان متاع خود بنهند و ايشان بيايند و متاع خود برابر نهند ، اگر خداوند راضى باشد ، متاع بازرگان بردارد و متاع خود بگذارد . و ايشان آتش‌پرست باشند و در سالى يكى دو روز روزه دارند و مردگان خود را بسوزند و بر مرده نگريند و گويند به قضاى خداى راضىايم . و به نزديك كيماك [ قومى ] از جانب قبله‌اند ، ايشان را « مصريه » گويند و ايشان را رئيسى است على حده و مسكن ايشان درختستان است . فرقهء ششم از ترك ، تحماكيان‌اند و ايشان قومىاند كه پيوسته سفر كنند در زمين خود ، و هر كجا باران بسيار بود آنجا روند ، و زمين ايشان سه روزه راه است در سه روزه . ناحيت ايشان از سوى شمال ، زمين قفچاق است و ناحيت جنوب و غرب ايشان ولايت خزر و سقلاب است . و ايشان را مال و نعمت و ثروت باشد و سلاح بسيار و علم و طبل . و ميان تحماك و خزر ده روزه راه است ، همه بيابانها و درختستان و بيشه‌ها و راهى معين نيست و به ستاره توان رفت به سعى بسيار .